Suzumiya Haruhi i inni w Shibuya

W sobotę 7 grudnia zakończyła się trwająca w SHIBUYA TSUTAYA od 29 listopada ライトノベル展2024" (Wystawa Light Novel 2024). W ramach wydarzenia można było zakupić wszystkie tomy serii 涼宮ハルヒの憂鬱 Suzumiya Haruhi no Yuuutsu (Melancholia Haruhi Suzumiyi), w tym najnowszy 涼宮ハルヒの劇場 Suzumiya Haruhi no Gekijou (Teatr Suzumiya Harihi), który miał swoją premierę tego samego dnia.

Podczas wystawy można było zapoznać się z historią współczesnych light novels, poczynając od samego początku serii.

Jednym z elementów wystawy były sporej wielkości ekrany, na których można było zobaczyć fragmenty filmów animowanych oraz gier powstałych na podstawie light novels, a także reklamy nowo wydanych powieści. Ekrany były zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku. Choć treść była odtwarzana w pętli, ta pętla trwała dobre kilkadziesiąt minut.

Na olbrzymich planszach można było zobaczyć oryginalne okładki istotnych serii publikowanych przez Kadokawa. Można było także obejrzeć pojedyncze egzemplarze oryginalnych wydań kultowych light novels, takich jak:

• Slayers! (スレイヤーズ) autorstwa Hajime Kanzaki (神坂一),
• Bungaku Shoujo (Literary Girl, 文学少女) autorstwa Mizuki Nomury (野村美月),
• My Happy Marriage (Watashi no Shiawase na Kekkon, わたしの幸せな結婚) autorstwa Akumi Agitogi (顎木あくみ),
• Shakugan no Shana (灼眼のシャナ) autorstwa Yashichirou Takahashiego (高橋弥七郎).

Wystawy dopełniała ściana, na której można było zapisać swoje własne reakcje, wspomnienia dotyczące light novels.

Light novels są bardzo ważną częścią współczesnej japońskiej pop kultury, stanowiąc źródło inspiracji dla gier, mang, i filmów aktorskich.

Wspomniałem, że w ramach wystawy szczególne miejsce zajmowała seria poświęcona Suzumiya Haruhi, więc w tym artykule trzeba napisać o niej kilka słów. Seria ta, napisana przez Nagaru Tanigawę i zilustrowana przez Noizi Itou, opowiada o wydarzeniach widzianych z perspektywy Kyona (キョン), zwykłego licealisty, który niechętnie zostaje wciągnięty w wir wydarzeń przez ekscentryczną i niezwykle energiczną Haruhi Suzumiyę (涼宮ハルヒ). Haruhi, choć początkowo znudzona zwyczajnym życiem, zakłada klub o nazwie "Brygada do Wielkiego Rozruszania Świata z Haruhi Suzumiya" (Spreading Excitement All Over the World with Haruhi Suzumiya Brigade, 世界を大いに盛り上げるための涼宮ハルヒの団, Sekai o Ōini Moriageru Tame no Suzumiya Haruhi no Dan), w skrócie SOS団 (SOS Brigade). Klub, choć formalnie istnieje w ramach szkoły, staje się centrum nadprzyrodzonych wydarzeń, wynikających z nieświadomych zdolności Haruhi do kształtowania rzeczywistości.

Haruhi, mimo swoich poszukiwań nadprzyrodzonych zjawisk wyrażonych słowami: 「ただの人間には興味ありません。この中に、宇宙人、未来人、異世界人、超能力者がいたら、あたしのところに来なさい。以上。」 ("Zwykli ludzie mnie nie interesują. Jeśli wśród was jest jakiś kosmita, podróżnik w czasie, istota z innego świata lub esper, przyjdźcie do mnie. To wszystko.”), z czasem odkrywa, że największe emocje kryją się w codziennym życiu – w relacjach, drobnych gestach i niespodziankach, które przynosi codzienność. To właśnie prostota zwyczajnego życia, które początkowo nudzi Haruhi, okazuje się najbardziej ekscytującym elementem.

To przesłanie – odnalezienie niezwykłości w tym, co zwykłe – przypomina mi inne dzieło, które wpłynęło na moje życie, Stowarzyszenie Umarłych Poetów. W szczególności Haruhi swoimi słowami: 「失った時間は、決して取り戻すことが出来ないのよ！だから今やるの！」 ("Utraconego czasu nigdy nie można odzyskać! Dlatego musimy działać teraz!") przypomina ideę Carpe diem – chwytaj dzień, korzystaj z każdej chwili. Tak jak w przesłaniu Keatinga, Haruhi inspiruje do aktywnego przeżywania życia i maksymalnego wykorzystania każdej okazji.

Aby uniknąć chaosu wynikającego z mocy Haruhi, wokół niej gromadzą się niezwykłe postacie:

Yuki Nagato (長門有希) – tajemnicza kosmitka, strażniczka wiedzy wysłana przez tajemniczą sztuczną inteligencję. „Zostałam stworzona jako humanoidalny interfejs do kontaktu z organicznymi formami życia przez Istotę Myślową Zintegrowanej Informacji, która zarządza tą galaktyką. To jestem ja.”(「この銀河を統括する情報統合思念体によって造られた対有機生命体コンタクト用ヒューマノイド・インターフェース、それがわたし。」)

Mikuru Asahina (朝比奈みくる) – nieśmiała podróżniczka w czasie, której misją jest ochrona linii czasowej. Jej nazwisko 朝比奈 nawiązuje do delikatności i nowości. Często używane słowa to "To tajna informacja." (「それは禁則事項です。"Sore wa kinsoku jikō desu.")

Itsuki Koizumi (古泉一樹) – spokojny esper, mediator między Haruhi a rzeczywistością. Jego nazwisko 古泉 ("stare źródło") symbolizuje mądrość i stabilność, które przejawia w swoich działaniach. Itsuki jest znany z częstego powtarzania frazy: 「さすがは涼宮さんですね。」 ("Jak można się było spodziewać po Suzumiyi-san."), podkreślając tym samym swoją wiarę w nieograniczone możliwości Haruhi.

Seria zrodziła fenomen kulturowy zwany haruhism (ハルヒ主義 - haruhi shugi), a wyznawcy tego ruchu, znani jako "Haruhi-iści", traktują Haruhi niemal jak bóstwo, wierząc w jej zdolności do zmiany rzeczywistości. Haruhi-ism to parodia religii, która odzwierciedla humor i uwielbienie fanów dla tej serii. Ale to też coś więcej. Kiedy Haruhi nie mogła znaleźć wystarczająco interesującego klubu, zamiast się poddać, oświadczyła: 「ないんだったら、自分で作ればいいのよ！」 ("Skoro coś nie istnieje, to po prostu trzeba to stworzyć samemu!"). To właśnie ten pozytywistyczny optymizm, wiara, że naprawdę możemy uczynić swoje życie niezwykłym, jest kluczem do zrozumienia fenomenu Haruhi.

Na zakończenie ciekawostka: W oryginalnym tytule serii i zarazem pierwszego tomu Suzumiya Haruhi no Yuuutsu (涼宮ハルヒの憂鬱) słowo "melancholia" zapisane jest dwoma znakami oznaczającymi smutek i depresję: 憂 (yuu – melancholia, smutek) oraz 鬱 (utsu – depresja, melancholia, mrok). Drugi z nich, składający się z aż 29 kresek, jest jednym z najtrudniejszych kanji do zapisania. Ponieważ pierwszy znak ma 15 kresek, całe słowo składa się aż z 44 kresek. Dodatkowo, jego wymowa jest trudna ze względu na połączenie długiego u z krótkim u (yuu-utsu), co sprawia, że zarówno zapis, jak i wymowa tytułu są wyzwaniem nawet dla rodzimych użytkowników języka japońskiego.

Sklep związany z wystawą znajdujący się na 6 piętrze, oraz tematyczna kawiarnia na 7 piętrze czynne są do 16 grudnia. Kogo interesują light novels a kogo przypadkiem los zawiedzie do Shibuya, powinien tam zajrzeć.