絆 Kizuna – Więź

Dziś, 10 marca 2025 roku, po raz kolejny znalazłem się w Ishinomaki w prefekturze Miyagi – mieście naznaczonym na zawsze wydarzeniami z 3.11. Jutro minie dokładnie 14 lat od Wielkiego Trzęsienia Ziemi i Tsunami na Wschodzie Japonii.

W holu hotelu, w którym się zatrzymałem, zauważyłem tablicę z ogromnym znakiem 絆 – „więź”. 絆 oznacza „więzi”, a w Ishinomaki, a szerzej w całym regionie Tohoku, to coś więcej niż słowo – to linia życia. Myślę, że w języku polskim słowo „solidarność” ma bliskie znaczenie. Po apokaliptycznych wydarzeniach z 3.11 te więzi trzymały wspólnoty razem: sąsiedzi pomagali sąsiadom, nieznajomi stawali się rodziną, a naród jednoczył się w obliczu tragedii.

Wokół znaku 絆 znajduje się mnóstwo ręcznie pisanych wiadomości - nie tylko po japońsku. Jedna z nich mówi „Powstań!!”, inna „Do jutra”, “miłość”, “Wrócę tu”. Jest nawet “Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”. Niektóre datowane są sprzed lat, inne są bardziej aktualne, ale wszystkie niosą tę samą nić nadziei i połączenia. Każda z nich jest przykładem więzi.

Mieszkańcy Ishinomaki, prefektury Miyagi i całego kraju nie zapominają o tysiącach ofiar. W Ishinomaki uroczystości ku pamięci odbywają się co miesiąc, 11. dnia każdego miesiąca. Takie japońskie miesięcznice. Przy tablicy 頑張ろう！石巻 („Trzymaj się, Ishinomaki!”) następuje chwila ciszy, wieczorem zapalane są światła na pamiątkę.

絆 to głębokie więzi, które są więziami z wyboru. W języku japońskim istnieje jednak inne słowo oznaczające więź – 縁 (czytane „en” lub bardziej poetycko „enishi”), które opisuje więź zdeterminowaną przez przeznaczenie. Od lat coś przyciąga mnie do tego miejsca właśnie w tym dniu – czasem kosztem wielkiego wysiłku i osobistych wyrzeczeń. Zastanawiam się, dlaczego tu jestem. Moja obecność nie jest nikomu naprawdę potrzebna. A jednak jutro o 14:46, gdy zawyją syreny, będę albo na Górze Hiyori, albo pod znakiem 頑張ろう！石巻 – jednym z centrów obchodów.

Czy to 絆, czy 縁? Wybór, czy przeznaczenie? Szczerze mówiąc, nie mam pojęcia. Myślę, że słowa z filmu Twoje kwietniowe kłamstwo (四月は君の嘘 Shigatsu ha Kimi no Uso ) – „選んだ道こそ運命になる” ( Eranda michi koso unmei ni natu - „Droga, którą wybieram, staje się moim przeznaczeniem”) – najlepiej oddają moje przemyślenia w tej sprawie, łącząc wolną wolę z losem.