niedziela, 8 grudnia 2019

Frapujące kanji #2: Shiki-SHIKI-shiki-sHIKI czyli karuzela z imionami




W języku japońskim homofonów, czyli słów o tej samej wymowie, jest zatrzęsienie. Jeśli nie przeczytaliście poprzedniego tekstu o mieczach i powadze, to jest dobry moment.

W tym tekście pozwolę sobie w jednym tekście na dalsze homofoniczne dywagacje na przykładzie  paru filmów animowanych.

TYPE-MOON to nazwa japońskiej firmy założonej przez Kinoko Nasu i Takashi Takeuchi. Owa dwójka rozpoczęła swoją działalność od przygotowania doujinshi prezentowanych w sieci oraz na Comiket. Zdobyli ogromną popularność i w końcu przekształcili swoją działalność się w pełnoprawne studio przygotowujące gry, anime i oraz powieści.

Jednym z ich kultowych niemalże dzieł jest opowieść  空の境界 [kara no kyoukai - granica pustki], znana też pod angielskim tytułem Garden of Sinners.

Główna bohaterka cierpi rozdwojenie jaźni: Shiki 式 oraz SHIKI 織. W dzieciństwie została wyszkolona na łowcę demonów. W wyniku pewnego wypadku postać zapada w śpiączkę, w której jedna z osobowości () ginie i dzięki temu ta druga może w miarę normalnie funkcjonować. Ale niewprawiony widz siedząc w kinie i tylko słysząc te imiona czasem ma problem z podążaniem za tym, co się dzieje na ekranie i co kto właściwie zrobił.

Ale na tym nie koniec. Szkoda było nie wykorzystać do końca już wymyślonych idei. Świat przedstawiony w tej opowieści trafił do kolejnej historii przygotowanej przez TYPE-MOON, Shingetsutan Tsukihime 月姫.

Jak to bywa w tym świecie, główny bohater ma na imię, oczywiście, shiki 志貴… i dzieli z poprzednią bohaterką pewne zdolności szlachtowania przeciwników. Ale chwilowo nas interesują homofony i kanji.

Otóż shiki 志貴, po tym, jak jego klan został wymordowany, został przygarnięty przez przywódcę napastników dla żartu, ponieważ syn przywódcy na imię miał, zgadliście już, sHIKI 四季

Bez kanji “nie rozbieriosz”;-) W wikipedii dla odróżnienia postaci autorzy notek próbują pisać 'Shiki' i 'SHIKI', ale to ma swoje ograniczenia… Zwłaszcza, gdy postaci robi się więcej.  Gdyby ktoś wpadł na pomysł użycia wszystkich czterech wspomnianych imion w jednej opowieści, w łacińskim alfabecie mielibyśmy problem.

Imiona w Japonii oprócz swojej warstwy fonetycznej mają swoją warstwę znaczeniową. Znaczenie imion bierze się z tego, w jaki sposób są te imiona zapisane. Mieliśmy tego przykład. Wcale nie ekstremalny. Np. żeńskie imię Keiko można zapisać na kilkadziesiąt różnych różnych sposobów, np. (podaję za Wikipedią)

    恵子 — błogosławiona
    敬子 — pełna szacunku
    景子 — malownicza
    桂子 — katsura (drzewo, które po polsku nazywamy grujecznikiem)
    圭子 — klejnot
    慶子 — szczęśliwa
    啓子 — oświecona

Łatwo zrozumieć, dlaczego w Japonii wizytówki są tak popularne. Bez wizytówki prawidłowe zapamiętanie nazwiska i imienia rozmówcy może być trudne.

Jak ludzie radzą sobie, gdy nie mają pod ręką wizytówek?  Np. tak:

    「ことみ。ひらがな三つでことみ。- Kotomi. Hiragana mitsu de Kotomi」Kotomi. Kotomi pisane trzema znakami hiragany. [4]
 
   
    「黒沼爽子。爽やかな子供の爽子です。- Kuronuma Sawako. Sawayakana kodomo no Sawako desu」Kuronuma Sawako. Sawako jak “rześkie dziecko”. [5]

Takie dialogi naprawdę w codziennym życiu występują.

Imiona są szczególnym przypadkiem, ale homofony są bardzo powszechne. Dzięki temu, że zapisujemy je w inny sposób, w jakiś sposób sobie z tymi homofonami radzimy.

W języku takim jak polski, poniżej warstwy fonetycznej nie ma wiele - język mówiony z grubsza odpowiada językowi pisanemu.  Oczywiście, są pewne historyczne zaszłości, przez które piszemy np. "rzeka" zamiast "żeka", jednak są to bardzo drobne pozostałości pochodzenia słów.

W języku japońskim poniżej warstwy fonetycznej znajduje się jeszcze zapis, który sam w sobie posiada bogatą historię i symbolikę. Jeśli Japończycy kiedyś zrezygnują z używania kanji, cała ta kulturowa warstwa po prostu zginie bezpowrotnie - a moim zdaniem byłoby szkoda.

Odniesienia


[0] Type-Moon http://typemoon.com

[1] Garden of Sinners aka Granice pustki aka Ogród grzeszników 空の境界https://pl.wikipedia.org/wiki/Puste_granice:_Ogród_grzeszników

[2] Shingetsutan Tsukihime 真月譚月姫

[3] Keiko [https://en.wikipedia.org/wiki/Keiko_(given_name)]

[4] Clannad [http://key.visualarts.gr.jp/product/clannad/]

[5] Ode mnie do Ciebie 君に届け [http://betsuma.shueisha.co.jp/lineup/kimitodo.html]


Znaczenie imion w tekście:


    Shiki 式   ceremonia, styl
    SHIKI 織   splot (tkaniny)
    shiki 志貴 cenne/honorowe  intencje/przekonanie
    sHIKI 四季 cztery pory (roku)


Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza